1 no.lu
Tapınak ve depo odaları
|
|
1
no.lu tapınak, Aşağı Şehir'in merkezi
|
Büyük Tapınak da denilen 1no. lu
tapınak 65 x 42 m. boyutları ile Hattuşa şehrinin en
büyük yapısıdır. Tüm çevresini saran depo odaları ile
birlikte 14.500 m² lik bir alanı
kaplamaktadır. Bu tapınak, İmparatorluk döneminde
kullanıldı, ama belki daha erken bir dönemde inşa
edilmiştir. Duvarların yaklaşık 1,5 metre
yükseklikteki iyi işlenmiş kireçtaşı bloklardan oluşan
kaide kesimleri günümüze ulaşmıştır. Blokların
arasında 5 metre uzunluğa ve yaklaşık 20 ton ağırlığa
ulaşanları da vardır. Şehrin tüm Hitit yapılarında
olduğu gibi duvarların üst yapısı bugün Anadolu'nun
bazı bölgelerinde hımış olarak adlandırılan, ahşap
çerçevelerin sağlamlaştırdığı kerpiçten ibaret
olduğundan günümüze ulaşmamıştır. Tapınak düz
damlıydı; ahşap kirişlerle kapatılmış çatı, toprak
örtüyle kaplı idi.
|
Tapınak alanının üç ayrı
bölümü: Ana tapınak binası (kırmızı), tapınak
depoları (sarı), Güney Bölge ya da "İş evi"
(yeşil) (W. Schirmer kaynak alınarak)
|
Üstü açık avluyu yüksek duvarlar çevreler. Avlunun
tabanı büyük yassı taşlarla döşeliydi. Bugünkü
görünümü pek etkileyici olmasa da, yazılı kaynaklardan
öğrendiğimize göre dini törenlerin büyük bölümü
tapınak avlularında yapılıyordu. Biraz hayal gücü
kullanılarak buradaki törenleri gözümüzde
canlandırabiliriz: Renkli giysili bir kalabalık,
bayraklar, standartlar, müzik ve tütsülerin doldurduğu
bir atmosfer. Hitit çiviyazılı tabletlerinde bu tür
ayinler ayrıntılı olarak anlatılır.
Tapınağın
kuzeybatı kısa kenarındaki direkli geçitin arkasında
çeşitli ön odalardan geçerek, yalnızca ülkenin en
büyük din adamları olan kral ve kraliçe ile sayılı
birkaç rahibin girebildiği tapınağın en kutsal
bölümüne ulaşılır. Burada iki kült odası
bulunduğundan, bu tapınağın iki tanrıya adanmış olduğu
düşünülür. Yapının büyüklüğü de gözönüne alındığında
bu tapınağın ülkenin iki en büyük tanrısına, Hatti
ülkesinin Fırtına Tanrısı ile Arinna'nın Güneş
Tanrıçası'na adanmış olabileceği akla gelir.
Tapınağın
diğer odaları, belki kısmen diğer kült ayinleri
içindi; ancak aynı zamanda bunlar rahiplerin odasıydı
ve kült araç gereçleri de yine buralarda muhafaza
ediliyordu. Bu mekanların kazıldıklarında tamamen boş
oldukları görüldü. Tapınağın etrafını çevreleyen büyük
depo kanatlarındaki 82 oda da pek buluntu vermedi.
|
1
no.lu Tapınağın depo odalarındaki büyük küpler
|
Ancak
kuzeybatıdaki depo odalarında, birkaçı bugün bile
görülebilen toprağa gömülü büyük erzak küplerinden
yüzlercesi bulundu. 1750 litreye kadar varan
kapasiteleriyle bu dev küplerin içinde tahıl,
baklagiller, yağ ve şarap gibi tapınağın erzağı
saklanıyordu. Tapınağın öbür tarafındaki depo
odalarında ise binlerce çiviyazılı kil tabletin olduğu
bir arşiv kazıldı. Bu tabletler tahta raflar üzerine
dizilmiş olmalıydılar.
|
Çiviyazılı kil tablet
|
NOT:Bu sayfadaki bilgi ve resimler, Hattuşada
Arkeolojik kazı çalışmaları yapmakta olan Alman Arkeoloji
Enstitüsünden Dr. Jurgen SEHEER tarafından hazırlanan
www.hattuscha.de
sitesinden faydalanılmıştır.
