|
HATTUŞA TARİHİ
 Boğazkale
ilçesi İç Anadolu bölgesinin orta Kızılırmak bölgesinde yer alan 254
km2’ lik bir alana sahiptir. İlçenin doğusunda Alaca
ilçesi, kuzey ve kuzeybatısında Sungurlu ilçesi, güneyinde Yozgat
ili yer alır. Boğazkale ilçesine bağlı iki Belde, on iki köy ve bir
mezra mevcuttur. İlçe merkezinin nüfusu 2000 olup köylerle birlikte
toplam nüfus 8184‘ tür. Boğazkale ilçesi daha önceleri köy iken 1967
yılında kasaba olmuş, 1987 yılında da 3392 sayılı 103 ilçe kurulması
hakkındaki kanunla ilçe olmuş ve 28.11.1988 yılında da resmi kurum
ve kuruluşlarıyla faaliyete geçmiştir. Boğazkale Ören yerleri
02.10.1988 tarihli resmi gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı
ile Milli Park olarak ilan edilmiştir Boğazkale ilçesi bu tarihi
nedeniyle her yıl çok sayıda yerli ve yabancı turist tarafından
ziyaret edilmekteydi 
Birleşmiş Milletlerin Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu olan
UNESCO’ nun korunmaya değer kültür anıtları için mevcut olan her iki
listesinde de Hattuşa yer almaktadır. 1986 yılında Hattuşa UNESCO’
nun 377. sıra numarası ile Dünya Kültür Miras Listesi’ ne alınmıştır.
Böylece Türkiye de şu sırada bu listeye girmeye hak kazanmış dokuz
yerden biri konumundadır. Dünya Kültür Miras Listesi’ ne tüm
insanlık için korunması gerekli Kültür ve Doğa Anıtları alınmaktadır.
Diğerleri ile birlikte kalıcı geçmişin eşsiz belgesi olarak
saklanması gereken ortak bir miras oluşturur. Yok olmaları hepimiz
için yerine konmayacak bir kayıp demektir.
2001 yılında, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve
İstanbul Arkeoloji Müzelerinde muhafaza edilen yaklaşık 30 000
örnekten oluşan Hattuşa çiviyazılı tabletler arşivi “Dünya Belleği
Listesi’ ne“ alınmıştır.
Hitit başkenti Hattuşa UNESCO
listesinde Venedik, Toledo, Kudüs, Şam, Kartaca, Lübeck, Versay,
Teotihuacan ve Machu Picchu gibi ünlü şehirler arasında yer
almaktadır.
Hattuşa çevresinde ilk yerleşim
M.Ö. 6 000’ li yıllarda Kalkolitik Çağ’ da ortaya çıkmıştır. Bu
dönemde Hattuşa’ daki büyük kayaların en üst kesiminde bu ilk
yerleşime ait kalıntılara rastlanmaktadır. M.Ö. 3 000 yıllarında ise
Tunç Çağ’ ında birbirleriyle sıkı ilişkiler içerisinde bulunan ve
toplumda değişim temellerini oluşturan daha büyük yerleşim kuşakları
gelişmiştir. Bunlar Alacahöyük beyleri kuzey ve İç Anadolu sakinleri
ve Hititler’ in halefleri Hattiler’ dir. Bu bölgede M.Ö. 1650-1180
yılları arasında Hititler yaşamıştır. M.Ö. 1100- 800 yılları
arasında ise karanlık bir dönem vardır ki kimin yaşadığı belli
değildir. M.Ö. 800-300 yılları arasında Frigler, M.Ö. 300-0 yılları
arasında Galatlar, M.S. 0-600 yılları arasında Romalılar, M.S.
600-1070 yılları arasında Bizanslılar ve M.S. 1071 yılından sonra
Anadolu Selçuklu Devleti hüküm sürmüştür. Bunu izleyen yıllarda
kalenin büyük ölçüde boş kaldığı anlaşılıyor. 16. yüzyılda Türkmen
boylarından Maraşlı Dulkadiroğulları bu bölgeye yerleşmiştir.
Önceleri yerleşim yeri olarak Boğazkale’ nin 3 km kuzeyindeki eski
adı ile Yekbas şimdiki adıyla Evren olan beldeye yerleşmişlerdir.
Ancak 17. yüzyılın sonunda buradan eski Hitit başşehri eteklerine
taşınmışlardır.
Bugün Boğazkale’ de ayakta
duran tarihi konak bu erken yerleşime aittir. Hattuşa’ da Ören
yerlerinin keşfi 28.07.1834 yılında Fransız kaşif ve gezgin olan
Charles Texier’ e dayanır. Ancak Texier bu bölgenin İranlı Med
kavmine ait Pteria şehri olduğunu zannetmiştir. 1906 yılına kadar
yapılan kazılarda da buranın Hititler’ e ait bir yer olduğu
düşünülmemiştir. Ancak bu tarihten sonra Hugo Winckler ve Theodor
Makridi tarafından Büyükkale’ de yapılan resmi kazılar sonucu 2500
çivi yazılı tablet parçasının bulunduğu ve bu tabletlerin okunması
sonucunda buranın Hititler’ in başkenti olduğu öğrenilmiştir. 1906
yılından beri resmi kazılar devam etmekte olup daha uzun süre
boyunca kazıların devam edeceği tahmin edilmektedir |
