|
Yazılıkaya Kaya Tapınağı, Aşağı Şehir'deki
Büyük Tapınağın yaklaşık 1,5 km. kuzeydoğusunda kayalık bir
yamaçta yer alır. Şehirdeki tapınak yapılarından farklı olarak
burası, her iki kült odası (A ve B Odası) da üstü açık olan ve
yüksekliği 12 metreye varan kayalıklarla çevrili bir açık hava
tapınağıdır. En geç MÖ. 15. yüzyıldan itibaren kullanılan
Yazılıkaya'da Hitit sanatçıları ancak MÖ. 13. yüzyılda kayaya
uzun sıralar halinde tanrı ve tanrıça kabartmaları
işlemişlerdir. Burası olasılıkla "Yeniyıl şenliği evi" dir. Hava
tanrısına ait bu evde yeniyıl ve ilkbahar kutlamalarında tüm
tanrılar bir araya geliyorlardı.
Asıl kaya tapınağı, dışarıdan büyükçe bir yapı
kompleksi ile ayrılır. Sadece duvarlarının temel ve kaideleri
günümüze ulaşan yapının rekonstrüksyon çizimi burada da ahşap
iskeletler ile desteklenen kerpiç duvarlı ve düz damlı yapıların
bulunduğunu gösterir. Bu yapı kompleksinden geçip büyük A
Odasına giriliyordu. Odanın her iki tarafında sürekli şeritler
halinde, kireçtaşı kayaların oluşturduğu duvarlara işlenmiş
kabartmalar görülür.

Sol tarafta tanrılar, sağ tarafta ise tanrıçalar betimlenmişti.
Hepsi bir yöne bakan figürler odanın arka duvarına doğru gidiyor
gibi görünürler. Arka duvarda ana sahne işlenmiştir:Tanrılar ve
tanrıçalar geçidinin önderleri olan en yüksek iki tanrı Hava
Tanrısı ve Güneş Tanrıçası burada karşılaşmaktadırlar.
|
Odanın sol tarafındaki tanrılar genellikle kısa
etekli ve sivri başlıklıdır. Hepsi ucu yukarı dönük ayakkabı
giyerler; yine tanrıların çoğu silah olarak orak biçimli ucu
kıvrık kılıç ve omuzlarında bir topuz taşırlar. Odanın sağ
tarafındaki tanrıçalar ise uzun pilili etek, ucu yukarı
dönük ayakkabı giyip küpe takarlar. Tanrıçaların başlarında
yüksek başlıklar vardır. Bireysel atribüler hemen hemen hiç
yoktur.
|
|
Bu tapınaktaki en büyük kabartma figür, ana
sahnenin karşısındaki duvarda tanrıçalar geçidinin
sonuna işlenmiştir. Burada bir tanrı değil, Büyük Kral
IV. Tuhaliya'nın tasvir edilmesi önemlidir. Ana sahneye
belirli bir uzaklıkta, ancak tam karşısında, adeta en
yüksek tanrılara saygısını sunmak istercesine tasvir
edilmiştir. Yazılıkaya Tapınağı'nın MÖ.13. yüzyılın
ortalarında son şeklini almasından bu büyük kralın
sorumlu olduğu görüşünü destekleyen etkenlerden biri, bu
figürdür. |
|
|
|
|
Küçük B
odası toprakla dolu olduğundan ve ancak 19. yüzyıl
ortalarından sonra kazıldığından buradaki kabartmalar
çok iyi koruna gelmiştir. |
|
|
Girişin sağındaki duvarda bir dizi Yeraltı Tanrısı
kabartması bulunmaktadır: Gömlek, kemer, kısa etek ve
ucu yukarı dönük ayakkabılı, birbirinin aynısı on iki
tanrı figürü. Omuzlarında orak biçimli kılıç taşıyan
figürlerin boynuzlu sivri başlıkları onların tanrı
olduğunu gösterir. |
|
|
|
Karşıdaki duvarda bir kabartmada Tanrı Şarrumma
Büyük Kral Tudhaliya'ya sarılarak ona kılavuzluk ediyor.
|
|
|
|
İkinci
bir tasvirde dikey duran bir kılıç görülür. Kılıcın
kabzasını boynuzlu sivri tanrı başlığı takmış bir erkek
başı oluşturur. Bu Yeraltı Tanrısı Nergal olmalıdır.
Ayrıca, B odasında Büyük Kral IV. Tudhaliya'nın adını ve
ünvanını içeren bir kartuş kabartma olarak bulunur. Bu
odayı Büyük Kral II. Şupiluliuma'nın ölen babası IV.
Tudhaliya anısına yaptırdığı ve buraya bir de heykelini
diktirdiği düşünülüyor. |
 |
|
NOT:Bu sayfadaki bilgi ve resimler, Hattuşada
Arkeolojik kazı çalışmaları yapmakta olan Alman Arkeoloji
Enstitüsünden Dr. Jurgen SEHEER tarafından hazırlanan
www.hattuscha.de
sitesinden faydalanılmıştır. |